🚚

Maliyet baskısı ve dış denge

Eylül 2026 Hizmet Maliyetleri, Dış Ticaret ve Sanayi Enerjisi

Hizmet üretici fiyatlarındaki artışı ve ithalatın ihracattan hızlı büyüdüğü dış ticaret tablosunu, tüketici enflasyonuyla karıştırmadan birlikte okuyun.

· Veri dönemleri: Eylül 2026 ve 2025 · Resmî yayın tarihi: 28 Ekim 2026
Doğru kullanım: H-ÜFE hizmet üreticilerinin satış fiyatlarını ölçer; tüketici hizmet fiyatı veya bir sonraki ayın TÜFE tahmini değildir. Dış ticaret verileri de kurun gelecekteki yönünü tek başına belirlemez.

H-ÜFE aylık

%0,17

Eylül 2026

H-ÜFE yıllık

%33,23

Eylül 2025–2026

İhracat

25,967 mlr $

Yıllık +%15,3

Dış ticaret açığı

5,163 mlr $

Yıllık −%25,8

6 Kasım 2026 yeni veri

Hizmet-ticaret enerji tüketimi yayımlandı

2025 toplamı, enerji kaynaklarının payları ve veri merkezlerindeki artış ayrı bir raporda güncellendi.

Yeni hizmet-ticaret enerji raporunu aç →

Hizmet üretici fiyatlarında son durum

TÜİK'e göre H-ÜFE Eylül 2026'da aylık %0,17, Aralık 2025'e göre %32,88, yıllık %33,23 ve on iki aylık ortalamalara göre %34,31 arttı. Ağustostaki aylık %2,87 artışın ardından aylık hız belirgin biçimde yavaşladı; yıllık oran %33,29'dan %33,23'e indi.

Ulaştırma ve depolama hizmetleri aylık %1,78, yıllık %39,99 arttı. Konaklama ve yiyecek hizmetlerinde aylık %1,16; gayrimenkul hizmetlerinde %2,51; idari ve destek hizmetlerde %2,53 düşüş görüldü. Bu ayrışma, toplam endeksin her hizmet grubundaki fiyat hareketini aynı oranda yansıtmadığını gösterir.

Hizmet gruplarındaki ayrışma

Hizmet grubuAylıkYıllık
Ulaştırma ve depolama+%1,78+%39,99
Konaklama ve yiyecek−%1,16+%28,09
Bilgi ve iletişim+%0,37+%28,03
Gayrimenkul hizmetleri−%2,51+%21,93
Mesleki, bilimsel ve teknik+%0,84+%32,44
İdari ve destek−%2,53+%30,17

Dış ticaret açığı aylık karşılaştırmada daraldı

Genel ticaret sistemine göre Eylül ihracatı yıllık %15,3 artarak 25 milyar 967 milyon dolar, ithalat %5,6 artarak 31 milyar 130 milyon dolar oldu. Dış ticaret açığı yıllık %25,8 azalarak 5 milyar 163 milyon dolara geriledi.

İhracatın ithalatı karşılama oranı, yayımlanan yuvarlanmış tutarlarla 25,967 ÷ 31,130 × 100 = yaklaşık %83,4'tür. Ocak–Eylül döneminde ihracat 210 milyar 952 milyon, ithalat 281 milyar 919 milyon ve açık 70 milyar 967 milyon dolar oldu. Dokuz aylık açık geçen yılın aynı dönemine göre %5,7 arttı; aylık açığın daralması ile dönemsel açığın artması farklı karşılaştırma pencereleridir.

2025 sanayi enerji tüketimi

TÜİK'in aynı gün yayımladığı yıllık araştırmaya göre sanayi sektörünün 2025 nihai enerji tüketimi 1 milyon 722 bin 856 terajul oldu. 2024'teki 1 milyon 717 bin 368 terajule göre hesaplanan artış yaklaşık %0,32'dir; bu oran tarafımızca iki resmî toplamdan hesaplanmıştır.

Elektrik 504 bin 637 terajul ve %29,3 payla en çok tüketilen enerji kaynağıdır. Doğal gazın payı %23,9, katı fosil yakıtların %22,9, petrol ürünlerinin %14,1 oldu. Alt sektörlerde diğer metalik olmayan mineral ürünler %29,7, ana metal sanayii %23,6 pay aldı. Bunlar tüketim paylarıdır; enerji fiyatı veya gelecek dönem üretim tahmini değildir.

Hane bütçesine etkisi neden dolaylıdır?

H-ÜFE'nin yıllık %33,23 artması, her hizmet faturasının aynı oranda artacağı anlamına gelmez. Endeks üretici fiyatlarını; TÜFE ise hanelerin satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatlarını ölçer. Örneğin lojistik maliyeti artışı nihai ürüne kısmen, gecikmeli veya hiç yansımayabilir.

Dış ticaret açığındaki artış da tek başına kur artışı demek değildir. Kur; sermaye hareketleri, para politikası, beklentiler, enerji fiyatları ve risk primi gibi birçok unsurla belirlenir. Bununla birlikte ithalata bağımlı girdiler ve finansman koşulları üzerinden maliyet baskıları açısından izlenir.

Hizmet maliyeti duyarlılık aracı

Bu araç tahmin yapmaz. Aylık H-ÜFE artışının seçtiğiniz kadarının bir işletme hizmet giderine yansıdığı varsayımında koşullu tutarı gösterir.

Sonuç burada gösterilir.

Formül: yeni gider = mevcut gider × [1 + (H-ÜFE aylık oranı × yansıma payı)]. Yansıma payı resmî veri değil, kullanıcının koşullu varsayımıdır.

Karar verirken üç sınır

  • Dönem: Aylık ve yıllık oranı aynı hesapta birleştirmeyin.
  • Kapsam: H-ÜFE'yi TÜFE veya kira artış sınırı yerine kullanmayın.
  • Nedensellik: Dış ticaret açığından tek başına kur, faiz veya enflasyon sonucu çıkarmayın.

Resmî kaynaklar

H-ÜFE 2017=100 temel dönemli Laspeyres endeksidir. Dış ticaret değerleri TÜİK ve Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle genel ticaret sistemine göre üretilen geçici verilerdir. Enerji araştırması sanayi ve inşaat sektörlerinde nihai tüketimi ölçer.