Hizmet üretici fiyatlarında son durum
TÜİK'e göre H-ÜFE Ağustos 2026'da aylık %2,87, Aralık 2025'e göre %32,66, yıllık %33,29 ve on iki aylık ortalamalara göre %34,46 arttı. Temmuzdaki aylık %3,94 artışın ardından aylık hız yavaşladı; yıllık oran ise %32,77'den %33,29'a yükseldi.
Ulaştırma ve depolama hizmetleri aylık %3,99 ve yıllık %40,07 ile ana gruplar içinde en yüksek artışı gösterdi. Bu alan, taşımacılık ve lojistik girdileri üzerinden başka sektörlerin maliyetlerini de etkileyebilir; ancak tüketici fiyatına geçişin zamanı ve oranı sözleşme, rekabet ve talep koşullarına bağlıdır.
Hizmet gruplarındaki ayrışma
| Hizmet grubu | Aylık | Yıllık |
|---|---|---|
| Ulaştırma ve depolama | +%3,99 | +%40,07 |
| Konaklama ve yiyecek | +%2,27 | +%27,53 |
| Bilgi ve iletişim | +%2,31 | +%28,69 |
| Gayrimenkul hizmetleri | +%2,77 | +%21,71 |
| Mesleki, bilimsel ve teknik | +%0,65 | +%32,79 |
| İdari ve destek | +%3,03 | +%30,44 |
Dış ticarette ithalat daha hızlı arttı
Genel ticaret sistemine göre Ağustos ihracatı yıllık %8,1 artarak 23 milyar 467 milyon dolar, ithalat %10,5 artarak 28 milyar 706 milyon dolar oldu. Açık 4 milyar 283 milyon dolardan 5 milyar 239 milyon dolara çıkarak yıllık %22,3 büyüdü.
İhracatın ithalatı karşılama oranı, yayımlanan yuvarlanmış tutarlarla 23,467 ÷ 28,706 × 100 = yaklaşık %81,7'dir. Ocak–Ağustos döneminde ihracat 184 milyar 996 milyon, ithalat 250 milyar 790 milyon ve açık 65 milyar 793 milyon dolar oldu. Dönemsel açık geçen yılın aynı dönemine göre %9,3 arttı.
Hane bütçesine etkisi neden dolaylıdır?
H-ÜFE'nin yıllık %33,29 artması, her hizmet faturasının aynı oranda artacağı anlamına gelmez. Endeks üretici fiyatlarını; TÜFE ise hanelerin satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatlarını ölçer. Örneğin lojistik maliyeti artışı nihai ürüne kısmen, gecikmeli veya hiç yansımayabilir.
Dış ticaret açığındaki artış da tek başına kur artışı demek değildir. Kur; sermaye hareketleri, para politikası, beklentiler, enerji fiyatları ve risk primi gibi birçok unsurla belirlenir. Bununla birlikte ithalata bağımlı girdiler ve finansman koşulları üzerinden maliyet baskıları açısından izlenir.
Hizmet maliyeti duyarlılık aracı
Bu araç tahmin yapmaz. Aylık H-ÜFE artışının seçtiğiniz kadarının bir işletme hizmet giderine yansıdığı varsayımında koşullu tutarı gösterir.
Sonuç burada gösterilir.
Formül: yeni gider = mevcut gider × [1 + (H-ÜFE aylık oranı × yansıma payı)]. Yansıma payı resmî veri değil, kullanıcının koşullu varsayımıdır.
Karar verirken üç sınır
- Dönem: Aylık ve yıllık oranı aynı hesapta birleştirmeyin.
- Kapsam: H-ÜFE'yi TÜFE veya kira artış sınırı yerine kullanmayın.
- Nedensellik: Dış ticaret açığından tek başına kur, faiz veya enflasyon sonucu çıkarmayın.